A. Moonen

Op 24 januari overleed de zonderlinge Rotterdamse dichter/schrijver Arie Moonen (A punt Moonen). Het team van het verpleeghuis waar Moonen verbleef, plaatste gisteren in het NRC-Handelsblad een rouwadvertentie met een regel van Moonen zelf: "Nabestaanden, erfgenamen, volgauto's, regen en wind Na U"

VPRO Boeken met audiofragmenten

Barcelona (3) Ernesto

Ik vind het leuk deze twee afbeeldingen naast elkaar te plaatsen. De voorstellingen zijn identiek: Tronende Christus. Zoek de verschillen. Maar constateer vooral de overeenkomsten. Wat dat betreft vallen de licht elliptische dubbele cirkels op. Zo'n weergave moet toch wel haast op afspraak of verordening berusten zou ik denken.

De linker Christus betreft een miniatuur uit de zogenaamde Stavelot Bijbel, in bezit van het British Museum. Twee monniken, Goderannus en Ernesto, zouden het manuscript in 1097 hebben voltooid, na er vier jaar aan te hebben gewerkt. De Christusfiguur rechts is afkomstig van een paneel (eveneens ca. 1100) uit de collectie van het Museu Nacional d'Art de Catalunya in Barcelona. In dit geval is onmiskenbaar sprake van regionale authenciteit ofwel het Catalaanse 'kanton' Urgell. Hoe heette die ene monnik uit Stavelot ook al weer? Oh ja, Errrnesssto!

Barcelona (2) Miró en Hemingway

Toen Hemingway begin jaren twintig Miró voor het eerst ontmoette, was deze arm, had weinig te eten en werkte elke dag, negen maanden lang, aan een schilderij dat hij La Masía  (De Boerderij) noemde. De schilder was niet van plan dit werk te verkopen. Aldus Ernest Hemingway, een van ’s werelds meest gelezen auteurs; niet in de laatste plaats door zijn clichématige vertolkingen van situaties. In 1925 kwam de schrijver/journalist alsnog in het bezit van het werk. Hoe dan? Hij was immers zelf ook arm? Voor het schilderij, inmiddels in de kunsthandel, moest 5.000 francs worden opgehoest. Hemingway maakte een deal met de kunstverkoper en verkreeg een optie. Hij wist het forse bedrag bij elkaar te krijgen door twee (mede) gokverslaafde makkers ertoe te bewegen in te zetten op een derde van de gevraagde som. Hij won het gedobbel en wist met erbij geleend geld nog net op tijd - voor het werk werd volgens de kunsthandelaar, volgens Hemingway, inmiddels vier keer zoveel geboden - het schilderij aan te schaffen.

Barcelona (1)

“Barcelona is the industrial and commercial center of Spain and its most up-to-date city, and it keeps itself informed about the latest developments in Paris with a provincial pathos aggravated by the fact that it has more in common with Southern France, linguistically and temperamentally, than with the rest of Spain”. Aldus de beroemde Amerikaanse kunsthistoricus Clement Greenberg in 1948.

Sinds halverwege de 19de eeuw de stadsmuren werden neergehaald, is de stad zich gaan ontplooiien. Tussen de beide in Barcelona gehouden wereldtentoonstellingen (1888 en 1929) groeide het van havenstadje naar metropool. Inmiddels bracht Gaudí zijn eigenzinnige architectonische accenten aan. Ook tijdens de halve eeuw Franco-fascisme bleef de stad een voedingsbodem voor modernistische kunst en architectuur. Overigens had dat modernisme - zeker in de architectuur - volgens mij meer te maken met fascisme dan we in de tweede helft van de twintigste eeuw wilden weten. Vandaag is Barcelona nog steeds de eerste culturele stad van Spanje, of liever: een van de belangrijkste Europese cultuursteden.

Picasso en Miró drukten hun stempel op Barcelona. Eerstgenoemde kwam er tot wasdom; Miró bleef er wonen, afgezien van korte onderbrekingen tijdens welke hij in Parijs en Normandië verbleef, en zijn uiteindelijke verhuizing naar Mallorca. In de eerste helft van de vorige eeuw werd alle belangrijke kunst in Parijs gefabiceerd. Bevlogen kunstenaars overal vandaan brachten kortere of langere tijd door in de lichtstad. Daaronder zijn Picasso, Miró en de Madrileen Juan Gris de bekendste Spanjaarden. Hoe is het momenteel gesteld met Barcelona als cultuurstad? Ik ga er begin februari - Deo Volente, Jacobus 4:13-15 - een kijkje nemen en hoop daar verslag van te doen op dit blog.

Dreamweaver

Ach wat is het toch makkelijk: op je blogje pronken met andermans veren. Dit kom ik tegen op YouTube: de jonge Rollins (in Laren nota bene). De poster schrijft: "29 year old Sonny Rollins with just bass and drums is playing Weaver of Dreams in the Netherlands in the Singer Theatre in the small town of Laren in 1959. A Dutch collector was able to make me some unique video clips. Apparently the Netherlands appealed to many of the modern American jazz musicians in these days which resulted in a number seldom heard performances". De naam van de maker van de (uitstekende) foto die ik hierbij afbeeld, kan ik helaas niet vinden.

Kijk en luister nou toch! Aaiaaiaai! Pfoehoei.

Sonny Rollins

Manufactured landscapes

Manufactured landscapes van de Canadese Jennifer Baichwal is de komende dagen te zien tijdens het IFFR. De film volgt fotograaf Edward Burtynsky. Burtynsky's levenswerk is het vastleggen van het landschap, dat door menselijk ingrijpen verandert. Zijn beelden zijn prachtig én verschrikkelijk. Half gedemonteerde tankers vormen poëtische objecten op verlaten stranden. De overblijfselen van een in tien dagen afgebroken stad, doen denken aan uitgegraven resten van de antieke wereld. "These images are meant as metaphors to the dilemma of our modern existence; they search for a dialogue between attraction and repulsion, seduction and fear", zegt hij zelf.

Burtynsky aan het woord

IFFR

Anselm Kiefer

"Not since Picasso's Guernica have pictures demanded so urgently that we studiously reflect and recollect in their presence". Aldus Simon Schama in The Guardian over Anselm Kiefer. Tja, als je zelf niet goed weet wat je ervan moet vinden vertelt oom Simon het je wel. Nog een mooi citaat: "Gustave Courbet's lavishly devotional hymn to the pudenda, The Origin of the World, is by contrast all frisky slickness". Nou, nou, die Simon.

Nieuw werk van Kiefer wordt geëxposeerd in de Londense White Cube Gallery van 26 januari t.e.m. 16 maart.

Simon Schama in The Guardian

White Cube Gallery