Daar is Tram Tien

Anders alles goed?

(Hugo Claus)

Rotterdams realisme

Tussen mijn woning en Rotterdam C.S. ligt de Proveniersstraat. In kloeke schreefloze letters tref je op een schutting Deelders gedicht 'Rotown magic' aan. De teneur van dit gedicht sluit naadloos aan op Barthes' motto, waarmee ik dit blog verbind ('Une photo est toujours invisible ...'). Ik loop er vaak langs. Met rolkoffertje naar Parijs, of - met tandenborstel - terug uit Den Haag. Altijd verzekerd van een stichtelijk afscheid, dan wel een gepaste thuiskomst.

In Nederland

Enige tijd geleden stopte ik met de consumptie van anti depressiva-pillen. Dat is te merken. Mijn door deze troep sedert lang vervlakte gevoelsleven geeft weer ruimte aan menschelijke emoties. Verrukte verliefdheid en tranen met tuiten. 't Kan weer! Ook mijn boosheid is terug! Lange tijd liet ik bloedzuigende belastingdienaren en nee-verkopende postkantoormedewerkers gelaten hun gang gaan. Tegenwoordig dien ik ze weer van repliek. Niet dat daardoor mijn belastingschuld daalt, of dat het me nu opeens lukt gewoon één postzegel aan te schaffen. Maar wél ondervind ik het genot, het gezuig en gepruttel op hooghartige hoon te attaqueren. Wie zich verschuilt achter regels, of mij niet als Klant behandelt, mag voortaan weer mijn giftige toorn verwachten! Heerlijk!

Wim de Bie's voordracht In Nederland van Jan Jacob Slauerhoff

In Nederland

In Nederland wil ik niet leven,
Men moet er steeds zijn lusten reven,
Ter wille van de goede buren,
Die gretig door elk gaatje gluren.
'k Ga liever leven in de steppen,
Waar men geen last heeft van zijn naasten:
Om ‘t krijschen van mijn lust zal zich geen reiger reppen,
Geen vos zijn tred verhaasten.

In Nederland wil ik niet sterven,
En in de natte grond bederven
Waarop men nimmer heeft geleefd.
Dan blijf ik liever hunkrend zwerven
En kom terecht bij de nomaden.
Mijn landgenooten smaden mij: ,,Hij is mislukt."
Ja, dat ik hen niet meer kon schaden,
Heeft mij in vrijheid nog te vaak bedrukt.

In Nederland wil ik niet leven,
Men moet er altijd naar iets streven,
Om ‘t welzijn van zijn medemenschen denken.
In het geniep slechts mag men krenken,
Maar niet een facie ranslen dat het knalt,
Alleen omdat die trek mij niet bevalt.
Iemand mishandlen zonder reden
Getuigt van tuchtelooze zeden.

Ik wil niet in die smalle huizen wonen.
Die leelijkheid in steden en in dorpen
Bij duizendtallen heeft geworpen...
Daar loopen allen met een stijve boord
- Uit stijlgevoel niet, om te toonen
Dat men wel weet hoe het behoort -
Des Zondags om elkaar te groeten
De straten door in zwarte stoeten.

In Nederland wil ik niet blijven,
Ik zou dichtgroeien en verstijven.
Het gaat mij daar te kalm, te deftig,
Men spreekt er langzaam, wordt nooit heftig,
En danst nooit op het slappe koord.
Wel worden weerloozen gekweld,
Nooit wordt zoo'n plompe boerenkop gesneld,
En nooit, neen nooit gebeurt een mooie passiemoord.

Slauerhoff in Wikipedia

De Esch - slot

Onlangs liep ik door de Rotterdamse buurt 'De Esch', waar ik van 1983 tot 1993 heb gewoond. Aanvankelijk was het er prettig wonen. In de opzet van de toen nieuwe wijk leken de idealen van de jaren 60 gestalte te krijgen. Artistiekerige woongroepen vestigden zich er in zgn. 'flexibele woningen'. In de woongroepwijde achtertuinen werd op klanken van Andreas Geitenbreiers elektronische harp, gezamenlijk de mosselmaaltijd gebruikt. Maar het werd er steeds minder leuk. Uiteindelijk dreunden onze linkerburen elke nacht hun discoklanken door; de hond van rechts draaide drollen op het balkon; en hullie van boven stortten hun huisvuil in onze tuin (bij voorkeur als wíj erin rondliepen). Toen wij eens na een ontspannende zomervakantie terugkeerden in onze vergrauwende straat, bleken buurtkinderen soldaatje te hebben gespeeld; onze met zorg gediefde druiventrossen hadden daarbij als munitie gefungeerd.

Getuige de plaatjes die ik er schoot, waait er tegenwoordig een geheel andere wind door de buurt. Een kleurig bord tegen een van de woonkazernes meldt in eigentijdse newspeak:

Wij spreken elkaar hier op een respectvolle manier aan ... en spreken elkaar hierop aan!

Mocht ik ooit een dergelijk sociaal realistisch kunstwerk in mijn geliefde Benthuizerstraat aantreffen, dan zal ik niet aarzelen. Ik zal onmiddelijk de druiventrossen bij Kathy's Winebar (voorheen Wijnproeverij Van Otterloo) van de gevel rukken en deze zeer onzacht tegen het bord werpen! De dienstdoende stadsmarinier (sorry, zoiets bestaat écht in Rotterdam) zij alvast gewaarschuwd!

Afb. boven: Paul van Ostaijen, Verzameld werk (Bezette Stad), Bert Bakker 1979

De Esch (hommage aan Paul van Ostaijen)

Mensen maken de Stad

Marc groet 's ochtends de dingen
Wij ontmoeten en groeten elkaar als goede buren
Wij laten geen vuil achter op straat, portiek en galerij
Wij bieden
Wij bieden huisvuil
Wij bieden huisvuil aan
Wij bieden huisvuil op een correcte manier
AAN
Wij veroorzaken GEEN GELUIDSOVERLAST!
Razen Rennen  Razen Rennen  Razen Rennen

BOEM
PAUKESLAG!

Wij spreken elkaar hier op een RESPECTVOLLE manier aan ... en spreken elkaar hierop aan!
Daar ligt alles ___________________ PLAT!

(Uitgangspunt hierbij was het behoud van de structuur van het terrein, waarin nieuwe elementen als woningen en de verkeersstructuur op een natuurlijke manier werden ingepast).

Fly Emporio Armani underwear Oude Plantage

RADIO DECIBEL YOUR NEW! NEW! NEW! STATION

GIRLS!  GIRLS!  GIRLS!

Buurtaanpak
Samen Werken
Samen Werken  Samen Werken  Samen Werken

Samen samenwerken aan een V E I L I G E  T O E K O M S T
NU: Met politiekeurmerk!

C A R E

Rotterdam

Rotterdam is niet te filmen,

Rotterdam is veels te echt

(Jules Deelder)

Beeldrijm

Kunst behoeft niet per se een maker. Soms ontstaat het vanzelf. Op de Coolsingel trof ik vanmiddag dit prachtige stuk concrete poëzie aan.

Der Einsame im Herbst

">

Talenstudie in het land met de VOC-mentaliteit

Studenten Frans aan de UvA, die het onderstaande gedicht niet begrijpen, kunnen desgewenst vertaling en tekstverklaring bij mij opvragen. Bovendien zal ik graag uitleggen wie Jaques Prévert en Yves Montand waren.

TEKENT ALLEN DE PETITIE TEGEN DE VERLOEDERING!

RED DE TALEN

Het Mooiste Herfstlied

Les feuilles mortes, het beroemde gedicht van Jacques Prévert, werd op muziek gezet door Joseph Kosma en in 1946 voor het eerst gezongen door Yves Montand. De opname hierbij betreft Montands optreden in het Olympia in juni 1990.

C'est une chanson, qui nous ressemble
Toi tu m'aimais et je t'aimais
Nous vivions tous, les deux ensemble
Toi qui m'aimais moi qui t'aimais
Mais la vie sépare ceux qui s'aiment
Tout doucement sans faire de bruit
Et la mer efface sur le sable les pas des amants désunis

Oh! je voudrais tant que tu te souviennes
Des jours heureux où nous étions amis
En ce temps-la la vie était plus belle,
Et le soleil plus brûlant qu'aujourd'hui
Les feuilles mortes se ramassent à la pelle
Tu vois, je n'ai pas oublié...
Les feuilles mortes se ramassent à la pelle,
Les souvenirs et les regrets aussi
Et le vent du nord les emporte
Dans la nuit froide de l'oubli.
Tu vois, je n'ai pas oublié
La chanson que tu me chantais.

C'est une chanson qui nous ressemble
Toi, tu m'aimais et je t'aimais
Et nous vivions tous les deux ensemble
Toi qui m'aimais, moi qui t'aimais
Mais la vie sépare ceux qui s'aiment
Tout doucement, sans faire de bruit
Et la mer efface sur le sable
Les pas des amants désunis.

Les feuilles mortes se ramassent a la pelle,
Les souvenirs et les regrets aussi
Mais mon amour silencieux et fidèle
Sourit toujours et remercie la vie
Je t'aimais tant, tu étais si jolie,
Comment veux-tu que je t'oublie?
En ce temps-la, la vie était plus belle
Et le soleil plus brûlant qu'aujourd'hui
Tu étais ma plus douce amie
Mais je n'ai que faire des regrets
Et la chanson que tu chantais
Toujours, toujours je l'entendrai!

C'est une chanson qui nous ressemble
Toi, tu m'aimais et je t'aimais
Et nous vivions tous les deux ensemble
Toi qui m'aimais, moi qui t'aimais
Mais la vie sépare ceux qui s'aiment
Tout doucement, sans faire de bruit
Et la mer efface sur le sable
Les pas des amants désunis.

Don't follow leaders!

Om een beetje in revolutionaire sferen te blijven: Bob Dylan bracht in 1965 Subterranean Homesick Blues uit. 'Weird Al' Yankovic maakte een prachtige persiflage met absurde palindroomteksten. Compleet met de dichter Alan Ginsberg links op de achtergrond.

Dylan zelf

Yankovic

En nóg een: St. Thomas

Tot slot: Belle & Sebastien

Dré Wapenaar op Poetry

Kunstenaar/architect/vormgever Dré Wapenaar is verantwoordelijk voor het Poetry-decor. De foto hiernaast maakte ik in de Grote Zaal van de Rotterdamse Schouwburg.

The Waste Land - 2

Vroeger op de MULO had je als onderdeel van de diverse talen 'De Tekstverklaring'. Een voortdurend terugkomende vraag luidde: 'Wat bedoelt de schrijver (/dichter) met ...'. Een vraag als 'Wat is jouw interpretatie van dit gedicht / dit verhaal?', kan ik mij niet herinneren. Om een zo hoog mogelijk cijfer te behalen, probeerde je maar zoveel mogelijk in de huid te kruipen van de auteur; een schier onmogelijke opgave voor een 16-jarige.

Vanavond was er in de Rotterdamse Schouwburg een programma rond Het Meest Modernistischte Gedicht der Modernistische Gedichten: The Waste Land van T.S. Eliot. De stem van Eliot zelf was te horen. Dichter/criticus James Fenton deed een duit in 't zakje en de Eliot epigonen Andrea Gibellini, William Cliff en Henk van der Waal droegen voor uit eigen werk.

Van dichter/vertaler Paul Claes verscheen vorig jaar de vertaling van The Waste Land met interpretatie en uitgebreid notenapparaat. Vanavond kwam Claes de toehoorders dus vertellen 'wat de dichter had bedoeld met ...' Hij bracht het als een 'Hercule Poirot', iets te triomfantelijk, iets te zelfingenomen. ("Willen de goedgelovige angelsaksen de ontknoping weten, dan zullen zij eerst Nederlands moeten leren lezen"). Kort gezegd: het gaat over een driehoeksverhouding tussen Eliot, diens echtgenote Vivien Haigh-Wood en hun vriend, de filosoof Bertrand Russell. Biografische gegevens, die door anderen al eerder werden verklaard, maar door Claes kennelijk verder zijn uitgespit.

Het indrukwekkendst was het gedicht zelf, voorbeeldig voorgedragen door de acteur David Eeles. Boven hem werd de, overigens puike, vertaling van Claes geprojecteerd.

Foto: Paul Claes aan het woord

Poetry

The Waste Land te beluisteren op Gutenberg Project

Kiki Coumans in 8Weekly over de Paul Claes-vertaling

The Waste Land

Morgenavond op Poetry: aandacht voor The Waste Land, waarmee T.S. Eliot begin jaren 20 internationaal doorbrak. Hiernaast een afbeelding van een blad uit het manuscript, geredigeerd door Eliot's vriend Ezra Pound.

The Waste Land op Poetry

Beluister The Waste Land op Gutenberg Project

Kiki Coumans in 8weekly over de vertaling van Paul Claes

Stad en Land

Geschiedenis TV toont in samenwerking met Poetry International een week lang documentaires over het thema 'Stad en Land'. (O.a. de klassieker Die Sinfonie der Großstadt uit 1927 van Walther Ruttmann). Poetry vindt plaats van 7 t.m. 13 juni in de Rotterdamse Schouwburg. Er wonen nu voor het eerst in de geschiedenis wereldwijd meer mensen in steden dan op het platteland. Poetry besteedt aandacht aan wat deze kentering voor de poëzie kan betekenen.

Afb. boven: Frans Masereel, Spleen, houtsnede, 1924

Afb. beneden: Frans Masereel, Le baiser, houtsnede, 1924

Putpoëzie

De bouwput voor het nieuwe Centraal Station in Rotterdam. Aziatische toeristen zoeken vertwijfeld een uitweg. De westerse bewegwijzering begrijpen zij niet. Zij weten nog niet dat zij zich in de doolhof van het bouwterrein bevinden. Op de blauwe keet prijkt subtiel een versregel van Hans Lodeizen.

Kunstenaar-vormgever E. Jan Grolleman richtte enige jaren geleden de stichting Thuis langs het Spoor op. Deze week stoffeerde hij de bouwput met poëzie. Poetry International leverde 25 dichtregels, o.a. van dichters die tijdens het aanstaande festival (v.a. 7 juni) aanwezig zullen zijn. Hans Lodeizen zal er wel weer niet bij zijn.

Allemaal steden
de stad weifelt over de huizen

de morgen vaart over de daken
de stad binnen
de zon staat op tussen de huizen
onder carillonmuziek
de mensen wandelen in het donker
als het elf uur is

de zon spoelt aan op de daken

aan het strand van de verten
ligt de stille zee der lucht
waarin het schip van een kerktoren
flikkert

in de buik van de stad
drinken wij koffie

en de stad zeilt verder.

Hans Lodeizen
Uit: Het innerlijk behang
G.A. van Oorschot Amsterdam 1950

Geanimeerde haiku

Ver uit het zuiden.

Daar komt de eerste zwaluw

eventjes tot rust

Daan Faudet studeert aan de Rotterdamse Willem de Kooning. Hij fabriceerde dit poëtische filmpje. Bijbehorende haiku is ook van zijn hand.

Haiku

De Schoolmeester

Gerrit van de Linde, 'De Schoolmeester'. op 12 maart 1808 geboren in Rotterdam. Zocht zijn heil in Londen. Het leukste / treurigste gedicht dat ik van hem vond:

Engelsche hoeren

Als somtijds de booze lusten van het vleesch je mogen kwellen
Zou ik je maar raden om je weet wel wat ik meen tot in Holland uit te stellen
Want de Engelsche hoeren zal niemand je recommanderen
Ze liggen net als bevroren monumenten in de veren
En om te maken dat een Engelsche hoervrouw onder het naayen een beetje leeft
Zou je er een ander onder moeten leggen, die den hik heeft.

De Schoolmeester bij de Koninklijke Bibliotheek

Guerín

Als ik terugdenk aan de Venetiaanse Biennale 2007, verschijnt - o.a. - Guerin’s installatie op m’n netvlies. Dat werk was de opmaat voor zijn film En la ciudad de Sylvia. Vandaag assisteer ik mijn vriend G. als fotograaf bij zijn interview op het IFFR.

De Barcalonees José Luis Guerín spreekt nauwelijks Engels. Het gesprek gaat dus in het Spaans. Helaas kan ik dat niet zo goed volgen. Tegen het einde van het interview wissel ik nog wat woorden in het Frans. Guerín heeft van G. mijn kunsthistorische kant begrepen. Hij vertelt mij over zijn liefde voor Saenredam's kerkinterieurs. Ook noemt hij de Deen Hammershoi (1864-1916). Gezien Guerin's uitgekiende composities, verbaast me zijn voorkeur voor Saenredam niet; Hammershoi kende ik niet, maar als ik hem thuis google zie ik dat Guerín is geïnspireerd door diens poëtische mise en scène en ook weer door diens composities.

En la ciudad de Sylvia gaat over ‘De Onbereikbare Liefde’. Er is een directe analogie naar Dante en zijn Beatrice en naar Petrarca’s Laura.

Flickr

Nieuwjaarsvoorstel

ENIVREZ-VOUS

Il faut être toujours ivre. Tout est là: c'est l'unique question. Pour ne pas sentir l'horrible fardeau du Temps qui brise vos épaules et vous penche vers la terre, il faut vous enivrer sans trêve. Mais de quoi? De vin, de poésie ou de vertu, à votre guise. Mais enivrez-vous.

Et si quelquefois, sur les marches d'un palais, sur l'herbe verte d'un fossé, dans la solitude morne de votre chambre, vous vous réveillez, l'ivresse déjà diminuée ou disparue, demandez au vent, à la vague, à l'étoile, à l'oiseau, à l'horloge, à tout ce qui fuit, à tout ce qui gémit, à tout ce qui roule, à tout ce qui chante, à tout ce qui parle, demandez quelle heure il est et le vent, la vague, l'étoile, l'oiseau, l'horloge, vous répondront: "Il est l'heure de s'enivrer! Pour n'être pas les esclaves martyrisés du Temps, enivrez-vous; enivrez-vous sans cesse! De vin, de poésie ou de vertu, à votre guise."

Charles Baudelaire

ZUIP!

Je moet altijd dronken zijn. Daar gaat 't om. Je moet voortdurend zuipen om niet die afgrijselijke last te voelen van De Tijd die je schouders beukt en je naar beneden drukt. Maar wat dan? en hoe dan? en waardoor? Drank, poëzie, deugdelijkheid? Net wat je wilt. Maar,... zuip!

En mocht je soms wakker worden op het bordes van een paleis, in groen greppelgras, of in de doodverlangende eenzaamheid van je eigen kamer, voelend dat je dronkenschap vermindert - of, erger nog, verdwiijnt; vraag dan aan de wind, de golven, de sterren, de vogels en de klok, aan alles wat voorbij komt, alles wat zucht, rolt, zingt of spreekt, vraag dan hoe laat het is; en de wind, de golven, de sterren, de vogels, de klok zullen je antwoorden: 'Het is tijd om dronken te worden! Zuip dus! Wees niet de gemartelde slaaf van De Tijd; zuip altijd maar door! Drank, poëzie, deugdzaamheid, net wat je wilt!

(Eigen vert.)