Rotterdams ontbijtje

Omdat ik mijn brievenbus met mijn benedenbuur deel, kan ik er geen 'nee/nee'-sticker opplakken. Zo kan het gebeuren dat je bij mij Wilders en Verdonk op je ontbijtbordje aantreft. De onderzoekskwaliteiten van het Rotterdamse stadsblad De Havenloods heb ik nooit hoog aangeslagen. Ik kom nog terug op de rammelende quasi presentatie van eerdergenoemde sympathieke Volkshelden. Verder wil ik binnenkort aandacht besteden aan hedendaagse maatschappij-politieke iconologie. (Let op Aboutalebs voetbalshawl).

Wordt dus vervolgd.

De Dood in Gaza

Ten minste 280 kinderen zijn omgebracht tijdens de Gaza-oorlog. The Guardian toont 10 foto's. Dit keer niet van uiteengereten kinderlijkjes, of wanhopige ouders met het bloedige overschot van hun zoon of dochter in de armen. Buiten een enkele uitzondering, zijn het gewone familiekiekjes. Een foto is nooit eenduidig. De foto van Sayyd Abu Eisha (1997-2009) een jaar of zes geleden genomen, vertelt aan ons een ander verhaal, dan aan zijn familie (voorzover nog in leven). Soms is er een vrolijk achtergrondje; bij Sayyd is dat een Hollands tulpenveld.

Op de foto hierboven: Mohammad Shaqoura (2000-2009)

Hel & Verdoemenis

In 2006 bezocht ik in Lotharingen diverse kerken. Geïnteresseerden in christelijke kunst, kunnen er hun hart ophalen. De kerk van Sillegny (in de buurt van de Moezel) bezit bijvoorbeeld prachtige fresco's. Hierbij enkele bloedstollende voorstellingen. Meer van dit moois op Flickr.

Charley (v)

De 15-jarige Kareltje blikt verbijsterd de wereld in. Zíjn wereld; het rijk waar de zon nooit onder ging. Dit merkwaardige terra cotta werd een half millennium geleden vervaardigd. Het is tijdelijk te bewonderen op de Erasmus-tentoonstelling in Boijmans Van Beuningen.

Happy Holidays Doggy

Tribute to Bas Jan Ader - "I'm too sad to tell you"

Wolvin

Natuurwetenschappelijk onderzoek toont aan dat Rome's icoon, Romulus en Remus gevoed door een wolvin, minder oud is dan werd aangenomen.

The Guardian

Hitler even terug in Berlijn

Audio-stukje van de Guardian over Hitler in de Berlijnse vestiging van Madame Tussaud. De wassen Hitler werd vandaag onthoofd door een 41-jarige man. Hoe sterk kunnen representaties de menselijke verbeelding beïnvloeden?

Massapsychose - 5

Vanmorgen bij mijn (Turkse) bakker stapt een slungelige mid-twintiger binnen. Zijn hoofd is voorzien van een oranje petje. Zijn blote hals onthult een minder tijdelijke versiering; in gotische tattoo-letters lees ik: 'Crooswijk'. "Wie gaat 'r winnen? Nederland of Turkije?" vraagt hij de bakker, die juist de laatste hand legt aan zijn voorgebakken pizza's. "Turkije", verwacht de bakker. "En wat denkt u?" informeert hij bij mij. "Kweenie, ben één van de vijf Nederlanders, die niks om voetbal geven". Zowel de prognose van de bakker, als míjn antwoord negerend kijkt hij dromerig door, over en langs mij heen en begint de recente heldendaden van het Nederlandsche elftal uiteen te zetten en toe te lichten. "We hebben praktisch gewonnen", analyseert hij. "We hebben zoveel wedstrijden gewonnen zus, maar we hebben ook zoveel punten zo". Even vermoed ik één van de sterspelers van Onsch Nederlandsch Nazionale Elftal voor me te hebben. "Godgloeiendegodfer me tram!", ontwaakt hij opeens; hij spurt de winkel uit en weet nog net de treeplank van lijn 8 te bereiken.

Zie ook: Ewoud Sanders

Maastunnel

In de vorige eeuw was men in Rotterdam bepaald blind voor monumentaliteit. Wat de Luftwaffe niet kapot had geschoten, werd later alsnog gesloopt door projectontwikkelaars en andere patjepeeërs. Vaak gebeurde dat ten behoeve van de treurige truttigheid, welke in de jaren 70 haar climax bereikte. De Rotterdamse Maastunnel is een van die weinige prachtige bouwwerken, zowel qua architectuur als techniek, die als door een wonder de oorlog hebben overleefd en zijn ontkomen aan de eerdergenoemde grootgraaiers. Wel is het oorspronkelijk witgekalkte gewelf boven de roltrappen jarenlang verziekt geweest door een vette laag vies oranje. Gelukkig is dat weer ongedaan gemaakt. Gisteren stapte ik het fietsers/voetgangers-gedeelte binnen. Even met de roltrap naar beneden. Ik voelde me weer thuis in die gigantische betegelde badkamer.

Foto boven: ingang fietserstunnel met trap naar voetgangerstunnel. Met ouderwetsch gebodsbord.

Foto beneden: mozaïek boven de roltrappen. Let op de anachronistische moderne verkeersmiddelen binnen de quasi klassieke fabelfiguren. Ook het medium mozaïek vormt een anachronisme binnen de hypermoderne architectuur (A. van der Steur, 1937-1941).

Op het www is weinig interessants te vinden over Van der Steur en zijn tunnel. Ook de stichting BONAS, welke monografieën van Nederlandse architecten uitgeeft, biedt weinig soelaas. Maar, in 1992 (een halve eeuw na de openstelling van de tunnel) schreef Tracy Metz een aardig stukje in NRC-Handelsblad.

Massapsychose

Voor allen die ook een pesthekel hebben aan de alom weer oplaaiende oranje-terreur.

Oranje rot op! - het Bieslogkoor zingt

Lelijke Eend

De 'Lelijke Eend' bestaat 60 jaar. Ruime aandacht op de VPRO-geschiedenis site.

Tekening: CITROËNËT.UK

Mei '68

Ben onder de indruk van het materiaal op Geschiedenis TV. Er is filmmateriaal van 'tijdens', 'vlak na' en 'later' te bekijken. Zie na ruim 35 jaar 'de Maagdenhuisfilm' weer terug. Maar ook allerlei andere docu's van toen en daarna. Wat opborrelt is de nuance: zowel de gevestigde macht, als de intellectuelen, wisten dat de maatschappij onontkoombaar zou - moeten - veranderen. Die verandering is ook echt gebeurd en is met recht een revolutie te noemen. Hoe relatief ook; iedereen is er beter op geworden sindsdien. Er was een korte vrijage met 'de arbeiders'. Maar de meest geëngageerden van die arbeiders zagen het toen al in: de studenten werden de machthebbers van later. Ook dat is waar.

In die tijd, als vijftienjarige, was ik vooral vatbaar voor de romantiek van de revolte. Vond het heerlijk om achterna te worden gezeten door motoragenten (liefst met zijspan). Allemaal 'fascisten'. Ik was tegen de 'consumptie-maatschappij' en ik geloofde dat we mensen in de derde wereld konden bijstaan.

Kijk naar: VPRO Geschiedenis

'Banned Frank'

De Boomerangkaart van Anne Frank ('by T') met Palestijnse omslagdoek betreft geen afbeelding van Anne Frank met/en Palestijnse omslagdoek, maar een samenvoeging van twee iconen: Anne Frank als symbool van de holocaust; de omslagdoek als attribuut van de Palestijnse tragedie. De boodschap is duidelijk en ongetwijfeld goed bedoeld: 'de postuum wereldberoemd geworden Anne zou vandaag hebben gesympathiseerd met het Palestijnse volk'.

'Banned Frank' is de zoveelste simplificatie is van een enorm probleem. Ik heb het niet uitgezocht, maar ik vermoed dat de bedenker/bedenkster van deze contaminatie nog jong is. En wie nog jong is heeft weinig historisch besef. Goed, dat is slechts ten dele verwijtbaar. Het geschiedenisonderwijs in Nederland schiet ernstig tekort (jahah, ook aan hoofdrekenen en taal word steets minder aandagt besteedt, maar dat is een ander verhaal).

De jodenvervolging is niet te vergelijken met de Israëlische poging tot Ausradierung (excusez le mot) van Palestina. Het betreft verschillende gebeurtenissen, maar wel - in veel gevallen - even mensonterend en verschrikkelijk.

Capa's koffer

Een koffer met duizenden foto-negatieven die Robert Capa tijdens de Spaanse Burgeroorlog maakte, is in het bezit gekomen van het International Centre of Photography (ICP) in New York. Spannend is natuurlijk of nu eindelijk zal worden ontsluierd, of Capa's beroemde 'vallende republikein' werd 'geschoten' door Franco's fascisten of slechts door Capa's camera.

O.a. Susan Sontag ging ervan uit dat de vallende man op Capa's verzoek acteerde. De vraag is: is zoiets erg? is het bedrog? Natuurlijk sneuvelden er veel mensen. Met de toenmalige fotografische technieken konden fotografen dat moeilijk vastleggen. Bovendien liepen zij zelf gevaar. De schrijvende journalist verslaat de strijd 'in eigen woorden'; waarom zou de fotojournalist dat niet doen 'in eigen beelden?' In haar essay Regarding the pain of others (2002) schrijft Sontag: 'Het is een schokkend beeld, en daar gaat het om. Ingelijfd als onderdeel van de journalistiek moesten foto's de aandacht trekken, opschrikken, verrassen. Zoals de oude reclameleuze van het in 1949 opgerichte tijdschrift Paris Match luidde: 'Het gewicht van woorden, de schok van foto's.' (Vert. Heleen ten Holt).

52ste Biennale Venetië - 7, Dan Perjovschi

Dan Perjovschi's cartooneske tekeningen zijn direct herkenbaar en roepen meteen een glimlach op, ook al - zegt hij zelf - is het onderwerp vaak helemaal niet om te lachen. Perjovschi kreeg in het Roemenië van Ceaucescu een klassieke kunstopleiding. Conform het in Roemenië geldende Sovjetmodel werden kinderen al vroeg geselecteerd op hun talenten. Zo ging Perjovschi al op zijn tiende kunstonderwijs volgen.

Toen hij zich na de val van Ceaucescu vrij kon bewegen, liet hij het schilderen van stillevens voor wat 't was en ging hij zich bezighouden met performances. Zijn belangrijkste medium werd en bleef daarbij de tekening. Perjovschi is dit jaar ook in het New Yorkse MoMa te zien. Hij zegt site specific te werken. Dat zal wel, maar toch zie je dubbelingen in zijn 'illustraties'. Enfin het publiek van het MoMa zal niet zoveel verschillen van de Biennalegangers. Perjovschi's werk is soms wat flauw en makkelijk, dan weer heel treffend. Maar, is-ie nou cartoonist of kunstenaar? Toch blijft het knap om met een paar simpele lijnen de essentie van de dingen neer te zetten. Zie twee prachtige filmpjes op Youtube:

Dan Perjovschi 1

Dan Perjovschi 2

flickr

52ste Biennale Venetië - 5, Dan Perjovschi, Marko Maëtamm

Op die grote kunsttentoonstellingen zijn, behalve de aanwezige werken en de inrichting, ook de bezoekers interessant. Wie komen er kijken? Zowel in Kassel als in Venetië vielen mij de vele stelletjes-met-kind op. 'Hij' gemiddeld vijftig, 'zij' gemiddeld veertig, 'het kind' gemiddeld één jaar oud. De Roemeen Dan Perjovschi geeft geestig, cartoonachtig commentaar op de Biennale. Ook hij heeft naar die stelletjes gekeken.

Ambitieuze kunstenaars met een gezin hebben het ook niet makkelijk. Marko Maëtamm (Estland) is in het Palazzo Malipero aanwezig met tragikomische installaties: Loser's Paradise. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit dergelijke uitingen zag, waarin de roze wolken van het jonge gezinsleven zo verstrengeld raakten én botsten met de harde werkelijkheid van het bestaan.

flickr

Scooterkoe

Vandaag bezocht ik de jaarlijkse Den Haag Sculptuur. De kwaliteit van de geëxposeerde werken is helaas nogal armoedig. Een dieptepunt in deze nu tienjarige traditie. Een thema ontbreekt, of is wazig. De tentoonstelling is opgehangen aan de viering van de zoveelhonderdjarige betrekkingen tussen Australië en Nederland. De meeste kunstenaars zijn afkomstig uit Australië. Ik vermoed overigens dat het kwaliteitsgebrek niet eens zozeer de kunstenaars valt kwalijk te nemen. En zelfs niet de sponsors. Wellicht is het betoog van de curator in dit geval verhelderend.

Hoewel ondergebracht in een foeillelijke hobbykas met reclamestickers van de leverancier, valt de moeder-met-kind sculptuur op van Patricia Piccinini. Haar sculptuur is uitgevoerd in polyester, glasvezel, leer en oude scooteronderdelen. Op de vijftigste Biennale van Venetië in 2003, zag ik haar werk voor het eerst. Het betrof toen bizarre fantasieën met betrekking tot genetische manipulatie. Verdierlijkte mensen, vermenselijkte dieren. Horror! Haar recente werk oogt hilarisch en vertederend. Maar eigenlijk gaat ze nog een stapje verder: hoe aandoenlijk is een 'scooterkoe met kalfje'?

Foto: Herman Scholten